PROHIBICJA W PIGUŁCE

Ten wpis został opublikowany: 1 lutego 2016 w Alkohol na świecie przez Ilona

Witam ;-).

Myślę, że każdemu chociaż raz w życiu obiło się o uszy słowo prohibicja i że każdy albo prawie każdy wie z czym prohibicja była lub jest związana. Chciałabym bardziej przybliżyć ten temat oraz przedstawić mniej więcej – co było celem prohibicji, jakie były skutki jej wdrożenia w życie itp. itd.

Andrew John Volstead to polityk (ur. 31 października 1860 roku – zm. 20 stycznia 1947 roku) którego nazwisko było/jest ściśle związane z projektem dotyczącym prohibicji. Projekt nad którym pracował Andrew potocznie nazywany był ”Ustawą Volsteada”. Mimo, że ustawa kojarzona jest głównie z nazwiskiem polityka to nie była ona jego pomysłem jak większość z nas uważa. Współpracował on z Wayne’em Wheelerem z “Ligi Antysaloonowej“, który w rzeczywistości wymyślił i dopracował ostateczny kształt ustawy.

Wprowadzenie prohibicji w życie w 1919 roku było ogromnym sukcesem Amerykańskiego Towarzystwa Krzewienia Wstrzemięźliwości oraz ruchu sufrażystek. To kobiety ruszyły ostro do boju przeciwko alkoholowi, a Women’s Christian Temperance Union założona w 1873 roku była jedną z najbardziej wpływowych organizacji w tamtych czasach. Prohibicja w Stanach Zjednoczonych, znana także jako The Noble Experiment (”Szlachetny Eksperyment”) trwała od 1919 do 1933 roku. W okresie tym sprzedaż, produkcja oraz transport alkoholu były zakazane na terenie całego kraju.

DOBRE I ZŁE STRONY PROHIBICJI.

Prohibicja była typowym przykładem zasady niezamierzonych skutków. Picie alkoholu i zagrożenia z tym związane wywoływały i nadal wywołują ożywioną debatę. Reformatorzy zgodnie twierdzili, że prohibicja została wdrożona przeciw powszechnie znanym pijackim przyzwyczajeniom imigranckich robotników, co nie do końca było zgodne z prawdą. Władze dosyć wcześnie uświadomiły sobie, że ciągle rosnący apetyt publiczny na alkohol jest zbyt wielki, aby można go było poskromić poprzez ciągłe zwiększanie podatków. Początkowo prohibicja była sporym sukcesem. Spożycie alkoholu spadło, co dało zauważalne i pozytywne rezultaty. Zniknęła agresja związana z nadmiernym spożywaniem alkoholu, mniej osób chorowało na marskość wątroby i uzależniało się od alkoholu.

Niestety prohibicja miała również złe strony, doprowadziła do rozprzestrzenienia się organizacji przestępczych i rozkwitu podziemnego handlu. Praktycznie wówczas ukształtowała się zorganizowana przestępczość mafijna. Do ministerstwa skarbu włączono wydział do spraw prohibicji, lecz kolejni prezydenci kategorycznie odmawiali przeznaczenia jakichkolwiek środków na jego działalność. I tak zresztą, większość opłaconych przez mafiosów funkcjonariuszy nie było zainteresowanych szczegółowymi poszukiwaniami źródła nielegalnego alkoholu.  Rozkwitły w tym czasie tajne bary, meliny (w takich spelunkach niejeden muzyk rozpoczynał swoją karierę, co zaowocowało narodzinami muzyki jazzowej i swingowej, ot taka ciekawostka, gdyby to kogoś interesowało) i przemyt alkoholu z Kanady, Kuby i Meksyku. Alkohol przemycano m.in. w brzuchach krów, które rzekomo miały trafić do masarni – czego ludzie nie wymyślą, aby postawić na swoim :-).  Spowodowało to, że można było pić alkohol częściej, w gorszych warunkach, szmirowatej jakości i po dużo wyższych cenach.

W wyniku prohibicji tacy ludzie jak Al Capone i Johny Torrio zdobyli ogromne bogactwo i wpływy. Również w dużej mierze wzrosła liczba przestępstw. Dziewiątego listopada 1924 roku, we własnej kwiaciarni, położonej przy North State Street w Chicago, zginął szef gangu Dion O’Banion, który został zastrzelony przez zabójców z gangu Al Capone.

Mimo niektórych niepowodzeń uważano, że prohibicja działa i przynosi efekty. Zmieniło się to podczas masakry w 1929 roku w Dniu Świętego Walentego, podczas którego dokonano egzekucji siedmiu członków konkurencyjnego gangu, również przez Al Capone i jego ludzi. Skala zbrodni spowodowała, że mieszkańcy Chicago zaczęli postrzegać gangstera jako zwyrodnialca, brutalnego , wyrachowanego i niezrównoważonego zabójcę, a nie “zwykłego” przestępcę, jak dotychczas.

KRYZYS GOSPODARCZY I WZROST PRZESTĘPCZOŚCI PRZYCZYNĄ ZNIESIENIA PROHIBICJI.

Po wspomnianej masakrze w dniu Świętego Walentego gangsterskie interesy zaczęły podupadać. Policja, naciskana przez władze w Waszyngtonie, zaczęła deptać bandytom po piętach – sam Capone trafił za kratki (za przestępstwa podatkowe) w 1931 roku. Po opuszczeniu więzienia Al był już mocno schorowanym starym człowiekiem dla którego już nie było miejsca w świecie mafii.

Prohibicja odbiła się na Amerykanach nie tylko w postaci nienotowanego nigdy wcześniej wzrostu przestępczości. W 1929 roku na Wall Street nastąpił krach, będący efektem dynamicznego spadku gospodarczego (wywołanego m.in. przez prohibicję, która wykluczała zarobki państwa ze sprzedaży alkoholu) – w tak zwany Czarny Czwartek 29 października ceny wszystkich akcji poleciały mocno w dół. Rozpoczął się kryzys, który uderzył niemal w cały świat. Szczególnie dotkliwy okazał się w Niemczech, gdzie duża część ludności znalazła się w nędzy.

Zniesienie prohibicji było jednym z głównych haseł w kampanii wyborczej F. D. Roosevelta w 1932 roku. Kryzys gospodarczy oraz negatywne skutki spowodowały jej zniesienie w 1933 roku. Malutkie gorzelnie, które produkowały tradycyjne piwo według swoich receptur nie przetrwały tego okresu. Tylko osoby jak np. Jim Beam, które miały odwagę aby zacząć wszystko od nowa i odbudować straty mogły zbudować podstawy międzynarodowego koncernu i znaleźć się na podium.

PROHIBICJA NA ŚWIECIE. CIEKAWOSTKI.

Zakazy spożywania i produkcji alkoholu nakładano także poza Stanami Zjednoczonymi na przykład w takich krajach jak:

  • Rosja – całkowity zakaz sprzedaży alkoholu wprowadzono w 1914 r. na czas mobilizacji przed I wojną światową. W 1923 roku przez nowe władze został wprowadzony częściowy zakaz sprzedaży alkoholu, który trwał do końca wojny.
  • Norwegia – zakaz został wprowadzony w 1919 r. i wycofany dosyć szybko w roku 1926.
  • Finlandia – sprzedaż alkoholu była dopuszczona tylko i wyłącznie w celach leczniczych, technicznych i naukowych. Niska skuteczność walki z przemytem alkoholu doprowadziła do zniesienie zakazu w 1931r.
  • Kanada – prohibicja została wprowadzona w latach 1901 – 1948 i obowiązywała tylko w niektórych prowincjach.
  • Islandia – sprzedaż alkoholu została wstrzymana w latach 1915 – 1922 a sprzedaż piwa była zakazana aż do 1989 r.
  • Polska – sprzedaż alkoholu zostaje wstrzymywana w ograniczonym czasie np. na czas wyborów, lub na ograniczonym terytorium podczas wizyty papieża itp. Przez osiem lat (1982 – 1990) na terenie kraju obowiązywał zakaz sprzedaży alkoholu przed godziną 13:00 każdego dnia, bez wyjątku.
  • W krajach muzułmańskich – mimo tego że księga Koranu zakazuje spożywania alkoholu to tylko nieliczne państwa jak Arabia Saudyjska i Katar utrzymują zakaz sprzedaży alkoholu. W innych państwach regionu handel i spożycie alkoholu utrzymuje się na niskim poziomie ze względu na obyczaje. Alkohol natomiast jest dostępny w Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Bahrajnie ze względu na przemysł turystyczny, który przyciąga obcokrajowców oraz ludność z krajów objętych prohibicją.
  • W Szwecji, Norwegii i Finlandii alkohol jest sprzedawany tylko w niektórych sklepach w wybranych godzinach w dni powszednie. Sklepy te są czasem umiejscowione na przedmieściach lub za miastem w miejscach trudniej dostępnych. Nie dotyczy to Danii, gdzie alkohol można nabyć bez większych problemów. W kraju tym mimo braku jakiegokolwiek zakazu związanego z kupnem alkoholu zainteresowanie nim jest mniejsze niż w innych krajach. Nie ma tu zakazu spożywania napojów wysokoprocentowych w plenerze a mimo to trudno jest spotkać ludzi spożywających alkohol lub osoby będące pod jego wpływem.

A, osobom chcącym zgłębić bardziej temat prohibicji polecam serial telewizyjny Boardwalk Empire na podstawie książki Nelsona Johnsona Boardwalk Empire: The Birth, High Times, and Corruption of Atlantic City.  Serial w bardzo fajny i ciekawy sposób ukazuje okres trwania prohibicji oraz świat mafijnych porachunków. Fabuła koncentruje się na prawdziwej postaci Enocha Nucky’ego Thompsona (opartej na historycznym Enochu L. Johnsonie), który kontrolował miasto Atlantic City w czasach prohibicji, w latach dwudziestych i trzydziestych ubiegłego wieku. Serial również przybliża nam charakterystykę takich postaci jak: Al Capone, John Torrio, Arnold Rothstein, Dion O’banion, Lucky Luciano, Meyer Lansky itp. Chętnych zapraszam do obejrzenia lub przeczytania książki (dla tych bardziej cierpliwych) albo do obejrzenia i przeczytania. Decyzja należy do Was  :-).

 

P.S – pisząc ten wpis korzystałam z : Historia Focus.pl, Domine Andre, Euler Barbara E., Stelzig Matthias: Alkohole Świata, wyd. Olesiejiuk 2009. WIkipedii oraz wiedzy własnej.

Print Friendly

Dodaj komentarz